Seks in beeld; seksuele ontwikkeling en stoornissen
in levensloop perspectief
Seksualiteit is een belangrijk element in de normale ontwikkeling van mensen gedurende de gehele levensloop, maar het is ook op talrijke manieren verbonden met de psychiatrie. Dit komt tot uiting in de behandeling van dit thema in de achtste editie van de Amsterdamse School. Freud kende aan de seksuele drift, libido genoemd, een belangrijke plaats toe in de ontwikkeling van de mens en het ontstaan van psychische stoornissen. Daardoor was het lang gebruikelijk dat psychologen en psychiaters in hun diagnostisch onderzoek, bij welk probleem dan ook, de psychoseksuele ontwikkeling nauwkeurig in kaart brachten. Dat seksualiteit een essentiële rol speelt in de etiologie van vrijwel alle psychiatrische stoornissen is niet langer aannemelijk. Het symposium begint daarom met een kritische bespreking van seksualiteit als drift en stelt daar actuele wetenschappelijke opvattingen tegenover (Ellen Laan). Daarna wordt ingegaan op het ‘seksuele brein’ aan de hand van de resultaten van intrigerend beeldvormend onderzoek (Janniko Georgiadis). Ofschoon in de hele levensloop sprake is van vormen van seksueel gedrag, is de adolescentie bij uitstek de fase waarin dit voor het eerst uitvoerig als zodanig verkend wordt. Vandaar dat stil wordt gestaan bij seksueel gedrag in deze periode (Dennis Fortenberry). Dan wordt de stap gezet naar de laatste levensfase en zal duidelijk worden dat seksualiteit zeker niet alleen iets is van jonge mensen, al is de expressie ervan op de oude dag in sommige opzichten anders dan daarvoor (Rik van Lunsen). In de psychiatrie hebben we niet alleen te maken met seksualiteit als deel van de normale of abnormale ontwikkeling, maar ook met de soms ernstige gevolgen van seksueel geweld. Besproken wordt welke psychische gevolgen er kunnen ontstaan wanneer meisjes worden verkracht, om vervolgens te zien welke hulp kan worden geboden (Iva Bicanic). Er is nog veel meer waar de psychiater mee te maken krijgt, variërend van seksueel afwijkend gedrag als vorm van psychopathologie tot de impact van psychofarmaca op het seksueel functioneren van patiënten met een psychiatrische stoornis. Deze onderwerpen komen uitvoerig aan de orde in een lezing over de praktische seksuologie voor psychologen en psychiaters (Gerty Casteelen). Een tot nu sterk onderschat seksueel probleem is dat van mensen die geen controle kunnen uitoefenen op hun seksuele verlangens. Met de bespreking van deze gedragsverslaving (Gertjan van Zessen) wordt het symposium besloten.


